Huishoudelijk Reglement: wat mag, wat moet, wat is nietig
Het Huishoudelijk Reglement (HR) is hét regelwerk voor het dagelijks samenleven in een appartementencomplex. Maar de juridische ruimte voor wat een HR mag regelen is beperkter dan veel besturen denken — en vaak staan er bepalingen in die juridisch niet houdbaar zijn. Op deze pagina leggen we uit hoe een HR in elkaar zit, welke modelreglementen er zijn, en welke bepalingen u het beste kunt vermijden of laten controleren.
Wat is een Huishoudelijk Reglement?
Het Huishoudelijk Reglement is een aanvullend regelwerk dat de Vergadering van Eigenaars vaststelt om het dagelijks samenleven in het complex te regelen. Het is aanvullend op:
- Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek (dwingend recht)
- De splitsingsakte van uw complex
- Het toegepaste Modelreglement (MR 1973, 1983, 1992, 2006 of 2017)
Typische onderwerpen die in een HR thuishoren: rusttijden, regels voor huisdieren, geluidshinder, gebruik van gemeenschappelijke ruimten (lift, fietsenstalling, parkeerterrein), zonwering en uniformiteit, verhuurprocedures, en boetebeleid bij overtredingen.
Wat NIET in een HR thuishoort: bepalingen die principieel het eigendomsrecht beperken (zoals een totaalverbod op honden), wijzigingen in de kostenverdeling, of regels die in de splitsingsakte zelf horen (ballotage, gebruiksrechten op exclusieve buitenruimte). Zie paragraaf 4 over nietige bepalingen.
Juridische hiërarchie — wie wint bij conflict?
Vier lagen, van zwaar naar licht:
- Wet (Boek 5 BW) — dwingend, kan niet weggecontracteerd worden
- Splitsingsakte + toegepast Modelreglement (notarieel vastgelegd)
- Huishoudelijk Reglement (vastgesteld door de Vergadering)
- Vergaderingsbesluiten (per onderwerp, latere besluiten gaan voor)
Bij strijdigheid prevaleert de hogere laag. Een HR-bepaling die in strijd is met de wet of de splitsingsakte is nietig — wordt voor niet geschreven gehouden — en kan door iedere eigenaar op elk moment worden aangevochten. Een vergaderbesluit dat in strijd is met het HR is vernietigbaar en moet binnen één maand bij de kantonrechter worden aangevochten (art. 5:130 BW).
Dit verschil tussen nietig en vernietigbaar is belangrijk: nietige bepalingen blijven oneindig aanvechtbaar, vernietigbare zijn na een maand definitief.
Vijf modelreglementen — welk geldt voor uw VvE?
De KNB heeft sinds 1973 vijf modelreglementen uitgegeven. Welk MR op uw complex van toepassing is, staat in de splitsingsakte. Het bepaalt onder andere wat het HR mag regelen, welke stemvereisten gelden, en hoe het reservefonds geregeld is.
| Kenmerk | MR 1973 | MR 1983 | MR 1992 | MR 2006 | MR 2017 |
|---|---|---|---|---|---|
| HR-artikel | art. 28 | art. 44 | art. 44 | art. 59 | art. 64 |
| HR over privégedeelten | Nee | Ja | Ja | Ja | Ja |
| HR-stemvereiste | ¾ | ¾ | ⅔ | ⅔ | ⅔ |
| Reservefonds verplicht | Ja | Nee | Nee | Ja | Ja (min 0,5%) |
| MJOP verplicht | Nee | Nee | Nee | Ja (5j) | Ja (10j) |
| EV-laden expliciet | Nee | Nee | Nee | Nee | Ja (recht) |
| Airbnb expliciet | Nee | Nee | Nee | Nee | Ja (verbod tenzij) |
De grote breukpunten:
- 1983 — Voor het eerst mag het HR ook regels stellen over privégedeelten (art. 44 lid 1 sub b). Onder MR 1973 kan dat niet.
- 2006 — Reservefonds en MJOP worden verplicht. Het HR mag nu ook klachtenbehandeling regelen.
- 2017 — EV-laadpunten worden een recht (art. 28.3); Airbnb een expliciet onderwerp (art. 27.2b); reservefonds krijgt een minimum van 0,5% van de herbouwwaarde.
Onze HR Check (€49) detecteert automatisch welk MR op uw VvE van toepassing is en checkt of uw HR daar binnen blijft.
Veelvoorkomende nietige bepalingen
In de praktijk treffen wij in veel HR's bepalingen aan die juridisch niet houdbaar zijn. Hieronder de zeven meest voorkomende, met de jurisprudentie die ze ongeldig maakt.
1. Algeheel verbod op honden en katten
Een algeheel huisdierenverbod is geen 'regel van orde' maar een principiële beperking van het eigendomsrecht. Daarvoor is een grondslag in de splitsingsakte nodig.
Hof Den Bosch 2019, ECLI:NL:GHSHE:2019:1722
2. Verplichte automatische incasso
Een VvE mag in het HR niet verplicht stellen dat eigenaren een incassomachtiging afgeven. De VvE kan wel naar incasso vragen als voorkeur.
Hof Den Bosch 2005
3. Ballotage- of welstandsregeling in het HR
Ballotage (toestemming bestuur voor ingebruikname) hoort in de splitsingsakte, niet in het HR.
HR 10 maart 1995, ECLI:NL:HR:1995:ZC1666
4. Verhuurverbod via het HR (zonder akte-grondslag)
Een verhuurverbod is een principiële eigendomsbeperking en moet in de splitsingsakte zijn vastgelegd. Het HR kan wel een meldplicht of huurdersverklaring eisen.
Rb. Noord-Holland 2024
5. Afwijkende kostenverdeling via het HR
De kostenverdeling moet in de splitsingsakte staan (art. 5:113 BW). Het HR mag deze niet aanpassen, ook niet via de afwijkende-kostenverdeling-clausule van MR 2006/2017.
Hof Arnhem-Leeuwarden 2017, ECLI:NL:GHARL:2017:10505
6. Vloer-dB-norm bij MR 1973-complex
Onder MR 1973 mag het HR uitsluitend gemeenschappelijke gedeelten regelen. Een vloerbedekkingsverbod (vaak Ico +10 dB) raakt het privégedeelte en is dus nietig.
Hof Leeuwarden 2007
7. Beperking van volmachten via het HR
Beperkingen op het stemmen via volmacht voor de Vergadering moeten in het splitsingsreglement staan, niet in het HR.
Vaste lijn jurisprudentie
Twijfel over uw eigen reglement?
Onze HR Check (€49) controleert uw bestaande Huishoudelijk Reglement automatisch op deze zeven valkuilen plus circa 40 andere jurisprudentie-punten. U krijgt een rapport met concrete aanbevelingen.
Start HR Check — €49Wanneer is actualisering verstandig?
Aanleidingen om uw HR te (laten) herzien:
- Splitsingsakte gewijzigd — denk aan toevoeging van duurzame energie als gemeenschappelijk (komt sinds 2020 vaak voor). Het HR moet daarmee in lijn worden gebracht.
- Klachten in de praktijk — als bewoners regelmatig een bepaling ter discussie stellen, is dat een teken dat de tekst niet meer werkt. Niet zelden blijkt de bepaling juridisch zwak.
- Moderne onderwerpen ontbreken— zonder regeling voor EV-laden, Airbnb, drones, e-bike-accu's in bergingen, slimme deurbellen of warmtepompen-geluidsnormen loopt uw bestuur tegen onnodige conflicten aan.
- HR is ouder dan 7 jaar— algemeen advies. Sinds 2018 is er fors veel veranderd op het gebied van VvE-recht (Wet verbetering functioneren VvE's, MR 2017, AVG, energietransitie).
- Bestuursrooster of beheerwissel — een logisch moment om het reglement door een verse bril te laten lezen.
Wij bieden twee niveaus aan:
- HR Check (€49) — juridische analyse van uw bestaande HR tegen het toegepaste modelreglement en de actuele jurisprudentie. Levert een rapport met bevindingen en aanbevelingen.
- HR Actualisatie (€399) — volledig nieuw concept, klaar voor vaststelling op de Vergadering. Inclusief gebruikersverklaring voor huurders.
Bindt het HR ook huurders en bezoekers?
Niet automatisch.De Hoge Raad heeft op 10 februari 2012 (ECLI:NL:HR:2012:BU8174) bepaald dat huurders niet automatisch via de wet aan het HR gebonden zijn. Het HR is geen onderdeel van “het reglement” in de zin van art. 5:120 BW.
Binding van huurders kan op drie manieren:
- Een ondertekende gebruikersverklaring waarin de huurder aangeeft het HR te kennen en zich daaraan te binden
- Opname van het HR in de huurovereenkomst
- Voor regels over gemeenschappelijke gedeelten: een beslissing van de kantonrechter op grond van art. 5:128 lid 2 BW
Praktisch advies: elke verhuurder zou bij elke huurovereenkomst standaard een gebruikersverklaring laten ondertekenen door de huurder. Onze HR Actualisatie (€399) levert standaard een modelverklaring mee.
Veelgestelde vragen
Wat is een huishoudelijk reglement?
Het Huishoudelijk Reglement (HR) is een aanvullend regelwerk dat de Vergadering van Eigenaars vaststelt voor het dagelijks samenleven in een appartementencomplex. Het regelt zaken als geluidshinder, huisdieren, gebruik van gemeenschappelijke ruimten, en verhuurregels. Het HR staat onder de splitsingsakte en het toegepaste modelreglement; bij conflict prevaleert de hogere laag.
Welke modelreglementen bestaan er?
Er zijn vijf KNB-modelreglementen: MR 1973, MR 1983, MR 1992, MR 2006 en MR 2017. Welk modelreglement op uw VvE van toepassing is staat in de splitsingsakte. Het MR bepaalt onder andere welke onderwerpen het HR mag regelen en welke meerderheid nodig is om het HR vast te stellen.
Welke bepalingen in een HR zijn juridisch nietig?
Veelvoorkomende nietige bepalingen zijn: een algeheel huisdierenverbod (Hof Den Bosch 2019), verplichte automatische incasso (Hof Den Bosch 2005), een ballotage-regeling die niet in de akte staat (HR 1995), een verhuurverbod zonder akte-grondslag (Rb. Noord-Holland 2024), en bij MR 1973 alle regels over privégedeelten (Hof Leeuwarden 2007). Wij controleren dit bij onze HR Check (€49).
Hoe vaak moet een HR worden herzien?
Er is geen wettelijke verplichting tot periodieke herziening, maar in de praktijk loopt een HR snel achter de tijd aan. Aandachtspunten in 2026: ontbreken EV-laden-regeling, geen Airbnb-bepaling, geen drone-regels, geen e-bike-accu's brandveiligheid, geen AVG-bepalingen voor ledenlijst en notulen. Wij raden aan elke 5–7 jaar een controle te doen.
Welke meerderheid is nodig om een HR vast te stellen?
Onder MR 1973 en MR 1983: driekwart meerderheid van de uitgebrachte stemmen. Onder MR 1992, MR 2006 en MR 2017: tweederde meerderheid. De exacte regels staan in artikel 28 (MR 1973), 44 (MR 1983 en 1992), 59 (MR 2006) of 64 (MR 2017) van het toepasselijke modelreglement.
Zijn huurders gebonden aan het HR?
Niet automatisch. De Hoge Raad heeft in 2012 (ECLI:NL:HR:2012:BU8174) bepaald dat huurders niet automatisch via de wet aan het HR gebonden zijn. Binding vereist een ondertekende gebruikersverklaring, opname in de huurovereenkomst, of — voor regels over gemeenschappelijke gedeelten — een beslissing van de kantonrechter.
Onzeker of uw HR juridisch nog houdt?
Voor €49 krijgt u binnen 5 werkdagen een juridisch rapport met alle bevindingen en concrete aanbevelingen. Bij ernstige tekortkomingen upgradet u eenvoudig naar een volledige HR Actualisatie voor €399.